Moai beelden Paaseiland, een mysterie.

5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (3 Votes)

Bij Tuinbeeldencenter zijn we natuurlijk dé specialist op het gebied van betonnen tuinbeelden. Maar het creëren van beeldhouwwerken is geen nieuw fenomeen. Denk bijvoorbeeld aan de prachtige beelden van Michelangelo uit de Renaissance.

We kunnen echter ook nog een stukje verder terug in de tijd gaan. Dan komen we uit op de Moai Paaseiland beelden. Mysterieuze stenen beelden, gehuisvest op een piepklein eilandje genaamd Paaseiland midden in Grote Oceaan. Als beeldenliefhebber een fascinerend onderwerp: wat is de betekenis van deze beelden, wie heeft ze gebouwd, waarom staan ze op een eiland middenin de oceaan? In deze blog duiken we in de geschiedenis van de Moai beelden en proberen we alle geheimen te ontrafelen.

Paaseiland beelden

Inhoudsopgave

1. Wat is Paaseiland?
2. Wat zijn de Moai Paaseiland beelden?

3. Hoe oud zijn de Moai beelden en door wie zijn ze gemaakt?
4. Wat is het nut van de Moai Paaseiland beelden?
5. Het verplaatsen van de Moai
6. Het einde van het Rapa Nui volk en de Moai
7. De Moai beelden in de 21e eeuw
8. Een Moai tuinbeeld kopen

 

Wat is Paaseiland?

Om te begrijpen waar de Moai beelden voor dienen, nemen we eerst een kijkje naar het eiland waar je ze kunt vinden. Kijkend naar de ligging, dan ligt Paaseiland best wel in de middle of nowhere. Zoals de zien is op onderstaande afbeelding, ligt Paaseiland enkele honderden kilometers ten westen van het Zuid-Amerikaanse continent.

Ondanks zijn afgelegen ligging, is Paaseiland geen zelfstandig land. Het eiland is onderdeel van Chili, om precies te zijn een provincie van Chili. Het eiland heeft een oppervlakte van 163 vierkante kilometers en er wonen zo’n 7.750 mensen.

Het land werd ontdekt door de Nederlander Jacob Roggeveen op Tweede Paasdag, 5 april 1722, vandaar de naam Paaseiland. Het eiland is dan ook zo’n 150 jaar onderdeel geweest van het Nederlandse rijk, totdat het in 1888 door Chili werd overgenomen.

Qua ligging heeft Paaseiland wel een bijzondere positie. Want waar het officieel gezien bij Chili hoort, valt het eilandje onder de eilandengroep Polynesië, samen met andere eilanden zoals Nieuw-Zeeland en Hawaï. Dit betekent dat Paaseiland bij het continent Oceanië hoort, desondanks is het toch eigendom van het Zuid-Amerikaanse land Chili.

Doordat het land bij Chili én Polynesië hoort, zijn er 2 talen die op dit eiland voorkomen. Ten eerste het Spaans, meegenomen vanuit Chili. De Spaanse benaming voor Paaseiland is Isla de Pascua. De tweede taal is Rapa Nui. Rapa Nui is ook wel bekend als Paaseilands, de taal die wordt gesproken door het oorspronkelijke Rapa Nui volk op Paaseiland. Deze taal is onderdeel van de Polynesische taalgroep en kenmerkt zich door een structuur van een fonetiek met 5 klinkers en een paar medeklinkers.

Wat zijn de Moai Paaseiland beelden?

Genoeg over het land zelf, het gaat uiteindelijk om de Moai beelden die op Paaseiland staan. Deze beelden zijn dan ook dé toeristische trekpleister van het land. In 1995 is het eiland door UNESCO op de Werelderfgoedlijst gezet vanwege zijn bijzondere beelden, in combinatie met een het prachtige Rapa Nui National Park.

De Moai beelden zelf zijn grote, stenen beelden die zijn gehouwen uit vulkanisch gesteente. Op foto’s van Moai beelden zie je vaak maar een handvol beelden staan, maar er zijn in totaal meer dan 900 Moai beelden! Hiervan is ongeveer 95% gehouwen uit de compacte vulkanische as die te vinden is vlakbij de vulkaankrater van Rano Raraku, waar de belangrijkste groeve ligt en de meeste Moai zijn geproduceerd. De andere 5% bestaat uit 13 Moai gemaakt van basalt, 22 uit trachiet en 17 van het fragiele materiaal scoria.

Nog een misvatting is dat velen denken dat de Moai Paaseiland beelden alleen maar hoofden zijn. Terwijl het eigenlijk beelden zijn van figuren met buitenproportioneel grote hoofden, met daaronder een torso met armen waarvan de handen op de buik liggen, met opvallend lange nagels. De beelden hebben geen benen of voeten. Een bijzonder gezicht dus. Er zijn echter veel beelden die niet zijn afgemaakt of die zijn beschadigd gedurende de eeuwen heen. Waardoor dus niet elk Moai beeld nog de torso eronder heeft zitten.

Moai Paaseiland beelden met torso en armen

Nog een reden waardoor deze misvatting is ontstaan, is doordat veel mensen de beelden natuurlijk niet in het echt hebben gezien, maar ze kennen van foto’s en video’s op televisie en op het internet. Vaak worden dezelfde Moai beelden hiervoor gebruikt, namelijk die op de helling van Rano Raraku. Echter zijn veel van deze beelden tot aan hun schouders begraven in de grond. Men heeft deze beelden geprobeerd uit te graven en ze bleken inderdaad een torso te hebben net als de andere beelden. Maar dan verstopt onder de grond.

Kijkend naar het formaat zijn de beelden niet niks. De gemiddelde hoogte van een Moai is ongeveer 4 meter hoog, met een breedte van 1.6 meter. Met een gewicht van 12 ton zijn dit flinke jongens. Het grootste beeld heeft de naam Paro en is 10 meter hoog met een gewicht van 75 ton (!).

Hoe oud zijn de Moai beelden en door wie zijn ze gemaakt?

We weten dus hoe de Moai beelden eruitzien. We hebben de meesten uitgegraven en zijn verwonderd door de grote schaal waarop deze beelden gemaakt zijn. Maar wanneer zijn ze eigenlijk gemaakt?

Dankzij moderne archeologische onderzoekstechnieken, maar ook met behulp van bronnen zoals kunst of verhalen die van generatie tot generatie zijn doorgegeven, is men tot de conclusie gekomen dat men ongeveer vanaf de 11e eeuw is begonnen met het houwen van de reusachtige beelden.

Wat wel zeker is, is dat de beelden zijn gemaakt door de Polynesische kolonisators van het eiland, die waarschijnlijk ergens tussen 1250 en 1500 zijn aangekomen op Paaseiland. Deze Polynesiërs waren afkomstig van de Fiji-eilanden en zijn per boot terechtgekomen op Paaseiland. Het volk was primitief maar ook erg creatief. Binnen no-time hadden ze een beschaving opgebouwd op het eiland.

De Polynesiërs hadden van zichzelf een lichte huid, rode haren en lichaamsaccessoires, zoals tatoeages en uitgerechte oorlellen. Het is deze groep mensen die de Moai beelden hebben verwezenlijkt. In deze video wordt meer verteld over de Polynesiërs en hun uitzonderlijke prestatie om alle 1000 kleine eilandjes in de Grote Oceaan veroveren:

 

Wat is het nut van de Moai Paaseiland beelden?

Maar waarom hebben deze mensen zoveel moeite gedaan om deze reusachtige stenen figuren te creëren? Er zijn meerdere theorieën achter het ontstaan van de Moai beelden. De meeste archeologen suggereren dat de Moai zijn gemaakt als eerbetoon voor het hoofd van de familie en voor de voorouders van bewoners. Een andere invalshoek is dat de beelden zijn gemaakt om als statussymbool te dienen. De Moai zouden staan voor macht en kracht, op religieus maar ook op politiek gebied. Weer een andere theorie is dat de mensen zich verveelden, en daarom maar aan de slag gingen met de Moai.

De meeste van de beelden zijn gemaakt op de plek Rano Raraku, de hoofdgroeve van de bewoners. Bijna de helft van de beelden staan ook nog bij deze groeve en de rest is over het eiland verplaatst waar ze op platforms werden neergezet, genaamd ahu. Dit gebeurde over het gehele eiland. De ‘regel’ was dat hoe groter het beeld was dat op een ahu werd geplaatst, des te meer status het stamhoofd had die het beeld had aangevraagd. Doordat de Moai in veel verschillende groottes voorkomen, weet men vrijwel zeker dat bouwen van de grootste Moai een flinke competitie was in de cultuur van de eilandbewoners.

Wanneer een beeld af was, werd het rechtop gezet en getransporteerd naar de juiste plaats. Sommige beelden kregen een zogenaamde pukao op het hoofd, een rode, stenen cilinder. 
moai pukao 

 

Het verplaatsen van de Maoi

Tegenwoordig worden grote constructies gemakkelijk verplaatst met behulp van hijskranen en vrachtwagens. Vroeger had je dat natuurlijk niet, dus het was altijd een groot raadsel hoe de Moai beelden verplaatst konden worden, aangezien ze meer dan 10 ton per stuk wegen.

Dit was één van de zaken die de Moai mysterieus maakten, hoe werden ze verplaatst? Met de wetenschap van de 21e eeuw kan er een zogenaamd stuifmeelonderzoek worden uitgevoerd. Dit onderzoek laat zien dat tot ongeveer het jaar 1200, het eiland helemaal vol stond met bos en bomen. Rond 1650 verdween langzamerhand het stuifmeel waardoor er geen nieuwe bomen meer groeien.

De boomstamtheorie

Een bekende manier van transportatie door de eeuwen heen is met boomstammen. Je legt boomstammen achter elkaar, legt er een object op en laat het rollen. Je moet wel snel zijn en telkens de achterste boomstam verplaatsen naar voren. Zoals deze hobbyist in het klein laat zien met een smalle rots:

 

Op Paaseiland zijn er dus tegenwoordig helemaal geen bomen. En destijds was er ook geen actief scheepsverkeer om bomen uit Zuid-Amerika te laten komen. Er gaan dus meerdere theorieën rondom het verplaatsen. De boomstamtheorie zou een mogelijkheid kunnen zijn, al zouden er dan wel 50 tot 150 mensen nodig zijn per beeld om ze te kunnen verplaatsen.

De waggeltheorie

Een andere theorie is door touw te gebruiken. De beelden werden ingewikkeld in touw door er een soort harnas van de maken. Vervolgens hingen er links en rechts van het beeld touwen. Men liet de Moai “lopen” door het beeld van links naar rechts en weer terug te laten kantelen en tegelijkertijd naar voren te trekken. Zo kon een beeld stapje voor stapje vooruitschuiven of waggelen naar de bestemming.

Deze theorie is aannemelijk omdat hierbij muziek gebruikt kan worden. Een soort nummer of dreun om een ritme aan te geven. Goede coördinatie en samenwerking is dan ook essentieel om een beeld van dit formaat met deze techniek vooruit te krijgen. De muziek was dan ook een hulpmiddel om ervoor te zorgen dat iedereen op de goede momenten zou handelen.

Op dit filmpje hebben wetenschappers de theorie uitgeprobeerd om te kijken of je hiermee echt een beeld van een paar ton zou kunnen verplaatsen, kijk zelf maar:



Het einde van het Rapa Nui volk en de Moai

Aan het eind van de 18e en het begin van de 19e eeuw verdween de Moai cultuur redelijk snel van de aardbodem. Rond 1862 raakte het eiland namelijk in de ban van slavernij. In nog geen jaar werden de Rapa Nui uitgebuit, ziek, gewond en hadden ze geen goed leiderschap. De overlevers van de slavernij moesten roeien met de riemen die ze hadden. De identiteit van de Paaseilanders raakten verloren, onder andere doordat de nieuwe Christelijke gedachte erg streng was en het gebruik van tatoeages en gestrekte oorlellen verafschuwden.

De geschiedenis van de Rapa Nui werd vernield. Alles moest plaatsmaken voor de akkerbouw om geld te kunnen verdienen. Kunstwerken, heilige plekken en gebouwen werden allemaal afgebroken. De Rapa Nui werden verdrongen en er kwam haast geen nieuw bloed bij. Na de annexatie door Chili is er vrijwel niks meer over van de originele cultuur.

Het enige wat er nog over is, zijn de Moai beelden. Al liep dat ook niet gesmeerd. Zoals gezegd ontdekte de Nederlander Roggeveen in 1722 het eiland. Rond die tijd werden alle Moai die op ahu’s waren geplaatst, omgegooid. De laatste staande Moai werden in 1838 genoteerd, in 1868 zou er geen enkele Moai nog rechtop staan, behalve de half begraven beelden bij de groeve Rano Raraku.

Er is niet veel kennis over waarom dit gebeurd is. Wat mondeling is doorgegeven door de verschillende generaties, is dat het mogelijk is dat een van de clans in de nacht een Moai zou hebben omgegooid. Door het stijgende aantal inwoners was er nou eenmaal minder voedsel beschikbaar, kregen de inwoners ruzie onderling en ontstonden er oorlogen waardoor de Moai gesloopt werden.

Andere spreken weer van een “bevende grond”, waardoor het zeer mogelijk is dat sommige Maoi zijn omgevallen dankzij aardbevingen. Helaas zijn een aantal beelden naar voren gevallen op hun gezicht, waardoor vaak de nek werd gebroken. Anderen vielen weer naar achter van hun ahu. Vandaag de dag zijn er zo’n 50 Moai weer rechtop gezet. Of bij de ahu’s waar ze horen of in musea verspreid over de hele wereld, al is niet iedereen blij met dat laatste.

Het einde van de Rapa Nui

De Moai beelden in de 21e eeuw

Gelukkig gaan we anno 2018 beter om met de beelden en zijn we juist nieuwsgierig geworden naar hun geschiedenis, waardoor ze dus onder andere op de UNESCO Werelderfgoedlijst terecht zijn gekomen.

Sommige omgevallen beelden zijn weer teruggeplaatst op de bijbehorende ahu. In 1869 werd de eerste Moai van het eiland verplaatst. Tegenwoordig hebben 79 complete Moai het eiland verlaten. Deze zijn verplaatst naar private verzamelingen, maar ook musea of universiteiten. Dit alles om de beelden te kunnen preserveren, om er meer onderzoek op uit te voeren en om het publiek in te onderwijzen over deze mysterieuze figuren.

Enthousiast geworden? Een Moai Paaseiland tuinbeeld kopen in het klein

Natuurlijk kunnen we bij Tuinbeeldencenter als webshop in betonnen beelden niet achterblijven. De Moai beelden dragen een rijke geschiedenis met zich mee. Van complete onwetendheid over de beelden, zijn we nu een stapje dichterbij het snappen waarom deze beelden gemaakt zijn. Toch ligt de waarheid nog niet helemaal boven tafel. Onderzoekers over de hele wereld zijn gefascineerd door de beelden en het onderzoek naar Paaseiland zal dan ook niet gauw ophouden.

Ben je zelf nou ook enthousiast geworden over het verhaal van deze Paaseilandse beelden? Bij ons kan je terecht voor een levensechte replica van een Moai beeld, maar natuurlijk wel op iets kleinere schaal.

Onze Moai tuinbeelden zijn een imposante verschijning van 80 centimeter hoog en met een afwerking in een antiek bruine kleur. Net als al onze andere beelden, is ook het Moai tuinbeeld gemaakt van beton. Hierdoor heeft het beeld een hoog eigen gewicht wat maakt dat hij stevig staat in je tuin. Ook zijn de betonnen beelden winterproof en kunnen ze dus gedurende het hele jaar buiten blijven staan. Bestel direct  je favoriete Moai beeld.

Tuinbeeldencenter.nl

Een onderdeel van MCenters.

MCenters
E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. 
Tel: 085 -  401 7088

 

> Neem contact met ons op

Volg ons

Volg ons op Twitter & Instagram, like ons op Facebook.  

 

 Like Tuinbeeldencenter ons op Facebook  Volg Tuinbeeldencenter op Twitter  Volg Tuinbeeldencenter op instagram
 

webwinkelkeurfooter   paymenticons


Tuinbeeldencenter.nl - MCenters  |  Copyright 2019  |  Kvk: 67206158  |   Algemene voorwaarden  |  Privacy